Sain Records

Hwn Yw Fy Mrawd

CS 097

£17.99 (PRIS YN CYNNWYS £2.00 COST POST A PHACIO)

17 o ganeuon amrywiol, addas ar gyfer unawdwyr a chorau.

Caneuon cyngerdd agoriadol Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd, 2018, sy’n darlunio bywyd yr actor a’r canwr, Paul Robeson, a’i gysylltiad cryf â Chymru.
Comisiynwyd Hwn yw fy Mrawd gan Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018 a rhoddwyd y perfformiadau cyntaf gan Syr Bryn Terfel, Steffan Cennydd, Matthew Gough, Elain Llwyd, Elin Llwyd, Mared Williams, John Ieuan Jones a Steffan Prys Roberts, ynghyd â Chôrdydd dan arweiniad Huw Foulkes, Côr Ieuenctid yr Eisteddfod dan arweiniad Delyth Medi, gan gynnwys disgyblion Ysgol Gynradd Parc Ninian, Côr Meibion Treorci dan arweiniad Jeffrey Howard a Black Voices. Betsan Llwyd oedd yn cyfarwyddo, a Rhys Taylor oedd trefnydd y gerddoriaeth.

Ar y 3ydd o Awst, 1958, union 60 mlynedd yn ôl i noson cyngerdd agoriadol Eisteddfod Caerdydd 2018, cyfareddwyd cynulleidfa’r Gymanfa Ganu yn Eisteddfod Genedlaethol Glyn Ebwy gan bresenoldeb Paul Robeson.
O dras Affricanaidd ac yn fab i gaethwas, roedd yr Americanwr rhyfeddol hwn wedi ymserchu yn y Cymry a hwythau ynddo yntau, a hynny wedi iddo glywed criw o lowyr o byllau’r De yn canu ar strydoedd Llundain adeg y Gorymdeithiau Newyn ar ddiwedd yr 1920au.
Roedd Paul Robeson ar y pryd yn serennu mewn sioe yn y West End, ac yn ei ddillad crand aeth at y glowyr a chyd-ganu a chyd-gerdded â nhw gan dalu am gerbyd trên i’w cludo adref a’i lond o fwyd a nwyddau. O’r eiliad honno gwyddai yn anad dim fod rhaid iddo sefyll ochr yn ochr â’r gorthrymedig, waeth beth fo lliw eu croen nac iaith eu tafod. Ar hyd ei oes, ymdrechodd dros chwarae teg i’w gyd-ddyn ym mhob cwr o’r byd. A thalodd yn ddrud am ei ddaliadau.
O’r holl ffilmiau a wnaeth, dywedai hyd y diwedd mai’r un a roddodd y balchder mwyaf iddo oedd Proud Valley. Yn hon portreadodd David Goliath, y dyn du a dyfodd yn rhan annatod o gymdogaeth ‘Blaendy’, ac a roddodd ei fywyd er mwyn i’w frodyr newydd, y glowyr o Gymry, oroesi ffrwydrad dan ddaear. O’i weld yn actio ochr yn ochr â Chymry annwyl fel Rachel Thomas, atgyfnerthwyd yr ymdeimlad o berthyn rhyngddo ef â’n gwlad ni. Yna, ym 1957, ag awdurdodau’r Unol Daleithiau wedi atal ei basbort yn dilyn erlid didrugaredd pwyllgor McCarthy, llwyddodd Eisteddfod y Glowyr, Porthcawl i drefnu iddo ‘ymuno’ â’r dathlu trwy gyfrwng y dechnoleg ddiweddaraf, sef llinell ffôn draws Iwerydd. Flwyddyn yn ddiweddarach, a’i basport yn ôl yn ei feddiant, daeth yn y cnawd i Eisteddfod Genedlaethol Glyn Ebwy. Hyd heddiw mae’r gymanfa honno wedi serio ar gof y genedl.
Yn y gantawd Hwn yw fy Mrawd, mae Mr Jones yn cyflwyno hanes ei arwr, Paul Robeson, i Twm, mab ei ddiweddar ffrind. Trwy sgwrsio’r ddau cawn glywed am hynt a helynt y baswr byd-enwog, o alar ei blentyndod am ei fam, i hiliaeth y dyddiau ysgol a’r dyddiau fel cyw-gyfreithiwr. Yna, fe’i gwelwn yn dod yn seren ffilm a llwyfan a gweld ei berthynas â Chymru yn blodeuo. Drwy’r cyfan, gwelwn y driniaeth greulon a ddioddefodd am iddo sefyll dros ei gyd-ddyn. Mae’r Gantawd yn gorffen wrth i ni gofio nôl i lwyfan Eisteddfod Glyn Ebwy, 1958 a chofio geiriau Paul Robeson a oedd yn dyheu am weld byd lle gall pawb fyw bywyd llawn, heddychlon ac urddasol. Yn y gân olaf, cawn ein hatgoffa o’r weledigaeth a ysbrydolodd Paul Robeson, sef ein bod ni gyd yn frodyr ac yn chwiorydd i’n gilydd, ac mae Mr Jones yn argyhoeddi Twm fod cawr fel Paul Robeson yn arwr i Gymru ac yn arwr i’r byd.
Ymhlith y nifer o areithiau cofiadwy a wnaeth Paul Robeson, mae’n werth cofio iddo ddweud: “Get them to sing your song, and they’ll want to know who you are”, a “All men are brothers because of their music”
Ac ar ei garreg fedd mae’r geiriau:
The artist must elect to fight for freedom or slavery.
I have made my choice. I had no alternative.

1.Ansoddeiriau
2.Dwyt ti ddim ar dy ben dy hun
3.Afon ei galon
4.Yr anadl olaf
5.Gwisg fi’n dy gariad
6.Y Sgarmes
7.Achos gymhleth
8.Cân cydwybod
9.Lli’r Iorddonen
10.Ar hyd y nos
11.Codi o’r cysgodion
12.Wedi dwlu
13.Y Delyn Aur
14.Alaw werin y byd
15.Euog
16.Y Pwyllgor, yr is-bwyllgorau a’r is-is-bwyllgorau
17.Hwn yw fy Mrawd

Language

English

Fy Masged

Eitem : 0 | Gwerth : £0.00

Twitter @Sainrecords